Italians don’t talk Slowfood

Met een clubje eetbetrokkenen van allerlei pluimage mochten wij eind oktober een potje Europees geld kapotslaan. Waarschijnlijk uit een Interreg pot, bedoeld om de landen tot elkaar te brengen, want dat is het hogere doel: 1 Europa. En daar mag wat smeergeld voor worden ingezet. En wie ben ik om daar tegen te protesteren als je gratis naar de SlowFoodbeurs mag. Met een burgemeester, verkoopmensen, publieke relatie mensen, projectenbedenkers, een kok, een streekproductenpromotor, een wijnboer en de gek zelf. Een fantastisch leuk gezelschap. En ja we hebben een heel druk programma doorlopen voor jullie goedwil. Niks lanterfanten. Een indruk (deel 1)

De Salone del Gusto ofwel de Terra Madre ofwel de 2 jarige Slowfoodbeurs werd bezocht op vrijdag.  En dat was toch wel een openbaring.  Het vindt plaats in Turijn, in oude Fiat fabrieken en het belendende  oud-olympisch schaatsstadium.  Er stonden hele lange rijen voor de tientallen ingangen. Ik dacht even dat we voor Juventus-AC-Milaan stonden aan te schuiven.  Maar nee hoor deze mensen staan echt  in de rij voor worstjes en kaasjes. Alleen kopen ze geen kaartjes vooraf via internet.  Dus het kost wat moeite om op tijd binnen te komen.  Eenmaal binnen begint de schuifeltocht langs ontelbare kraampjes met worsten, hammen, kazen, broden, wijnen, bieren,  oliën,  granen, rijsten, tomaten, chocoladen, snoepen  en eetkraampjes ingedeeld naar Regio in Italië. Deze afdeling bestrijkt het overgrote deel van de beurs.  Eindeloos en niet te doen om allemaal te bezoeken. Maar wat een rijkdom aan smaken en vormen. Het meeste was erg lekker, maar ik vond toch ook  hele vieze bitterzoete kaas.  Moet kunnen toch. 

    "Prosciutto del Tette"

In het voormalige ijsstadion was de internationale beurs. Met een ietwat kleine Nederlandse afdeling die dan weer oververtegenwoordigd was met lamsham, toch niet een typisch Nederlands product. Maar hulde dat ze er waren: Kempenham en Herderham, samen met Hottie Sambal, Waddenproducten,  Bier en Kaas. Die internationale beurs is overigens heel erg leuk. Apenbroodchips uit St Tome en Principe (niet echt lekker) met een Cola uit Sierra Leone (mwah). Kom daar maar eens om. Of een elandendroogworstje uit Noorwegen (Noorweegs geprijst-dan weet je het wel).  Hongaarse worstjes van die schattige Mangalica wolvarkens. Boerewors uit Zuid-Afrika en Palestijnse Olijfolie; voor foodies is Palestina wel een land (goeie olie maken ze daar trouwens). Ik had een geweldige dag. 

Maar het meest indrukwekkend zijn  toch wel de bezoekers. De Italianen. Er komen meer dan 50.000 bezoekers per dag, vijf dagen achter elkaar. En niet alleen de usual suspects en de internationele slowfood leden. Nee de meeste bezoekers zijn gewone Italianen: kinderen, bejaarden, gezinnen, pubers, adolescenten.  Dat is echt het meest schokkend. Deze beurs is een uitje voor de Italiaan. In Italië is iedereen een foodie.  Wat is Nederland een arm land op culinair gebied!  Al die kaasjes, worstjes, biertjes en broodjes zijn weggepest door de Campina’s, Stegemansen, Heinekens en Unilever-filialen en omgezet in industriële standaardproducten.  Wist ik dat niet al? Ja maar het komt zo toch weer heel sterk binnen.  Daar was geen gepraat of congres voor nodig. Dat lukt ook niet echt, want de meest Italianen spreken geen Engels en ik geen Italiaans. Italians don’t talk Slowfood. Die hebben geen behoefte aan 1 Europa op eetgebied. Die vieren elke lunch en diner hun eigen Slow Food feestje. Geef ze eens ongelijk.

Stan ligt dwars

Negen uur dertig. Zit net voor TV te wachten op wat Bruce the Boss vindt van de Amerikaanse verkiezingen. Bonk bonk op de deur.  Dat is ofwel een overval, koeien uit de wei of sinterklaas. He het is buurman. Kom binnen, koffie? Ik moet namelijk nog wat met hem verrekenen. Nee kom mee, je stier ligt op zijn rug op straat. Wat? Je stier ligt op zijn rug op straat. Waar? Bij het bruggetje naar Stoks. Hij kan niet op. O hij leeft dus nog. Ja Ja. Kom maar mee in mijn auto.

Stan ligt op zijn zij. Poten gestrekt. Pens opgezwollen. Hij blaast wolken adem uit en heeft wat schuim op zijn bek.  Ik geeft hem een paar tikken. Hij probeert zich op te richten maar dat lukt niet. Hij ligt precies met zijn buik in het uitgesleten spoor van de zandweg.  O man ik denk aan de ellende als ie echt iets heeft, als we hem misschien moeten afmaken. Deze waardevolle brave fucker die me al meer dan 40 kalfjes heeft bezorgd.

Wat is er gebeurd? De draad van de wei van de buurman is kapot.  Is hij bij die lekkere Hereford wijfjes geweest? Maar dan zou hij toch in hun weiland blijven.  Misschien is hij gewoon gaan liggen op een  ongelukkig  plekje.

Ik probeer hem 180 graden over zijn rug te draaien, zodat hij iets gunstiger komt te liggen. Dat is niet eenvoudig met meer dan 1000 kg. Met drie man lukt het nog niet. Dierenarts gebeld, die heeft vaak wel oppeppende spuitjes die kunnen helpen. Plus een extra hand. Een andere buurman komt aangewandeld,  gelukkig geen bangerd.

Met zijn vieren wagen we een ultieme poging. Ik trek mijn schouder bijna aan gort, nog een klein stukje en hij is over het dode punt. Hij kantelt om. Wij springen weg en Stan komt tot staan na de draaiende beweging. Zeker vijf minuten staat hij als een zombie stil op de plaats. Gaat ie vreemd doen? Ik durf even niet naar hem toe.  Dan komt de rest van de kudde aan galopperen. Even  later stapt hij weer de wei in. Ogenschijnlijk ongedeerd.

Ik zie de volgende dag toch dat er een Hereford stier in de andere wei stond en dus denk ik dat ze lang hebben geknokt aan weerszijden van de draad en dat hij daarbij  is gevloerd of vermoeid is gaan liggen.

Een schaap op zijn rug, die niet meer op kan, dat kende ik wel. Maar een volwassen stier? Kan dus ook.

Fons wil liever witte geiten

Enkele jaren geleden kregen wij heel toevallig een ezel. Iets wat ons heel leuk leek. Ook al heb je niet veel aan een ezel en moet je hem, in dit geval, zo ver mogelijk van je slaapkamer zien te stallen. Een goede balk doet al gauw boven de 100 decibel. Maar toch; ezels hebben iets teders. Paarden vind ik brutaal en een beetje gevaarlijk. Ezels zijn lief of bang en gedecideerd. Als ze niet naar links willen gaan ze niet. Ik denk dat Anky en Sjef samen  geen enkel element uit de lange  kür op een ezel voor elkaar zouden krijgen, al speelde Wibi er een speciaal gecomponeerde ezelssonate bij. Een ezel is veel te eigenwijs. Een eigenschap die ik overigens zeer kan waarderen. Maar goed.  Een familielid van een vage bekende zocht een tehuis voor de ezel omdat ze een hotel gingen beginnen in Duitsland. Ik ken het leed van dit soort ik-vertrek-besluiten dus streek over mijn hart.

Toen bleek dat er drie dwerggeitjes bij zaten. Ze konden elkaar niet missen. Aan een dwerggeit heb je volgens mij nog minder dan aan een ezel. Eentje heb ik gauw weggegeven omdat ze elke dag meerdere keren over het raster sprong en op de weg stond. Nummer twee overleed plots en zo was er nog maar een. Je denkt dat het verlies van twee vriendinnen de ezel en het geitje nader tot elkaar brengt maar niets in minder waar. Sinds een maand of zo, leeft het geitje, vol liefde de ‘bitch’ genoemd, bij onze vier varkens. Eerder sprong ze wel eens bij de varkens in de uitloop, vooral om wat voer proberen te stelen. Meestal stond ze later weer voor de deur om te vragen of ze terug mocht bij Fons, zo heet onze ezel trouwens. Maar blijkbaar is er punt gekomen waarop ze dacht dat varkens leuker zijn en de varkens dachten och dat geitje daar hebben we geen last van. Overigens leeft Fons tussen de andere witte geiten en is niet eenzaam hoor. Bel geen 144.

Hoe is zo iets gegaan? Ik kan alleen maar menselijk denken, dus hoe de beesten iets ervaren weet ik niet. Maar ergens moeten geit en varken overeengekomen zijn om verder samen te leven. Anders hadden de varkens, met zijn vieren en ieder vier keer zo groot, met gemak het geitje weg kunnen jagen.

Raadselen van water en vlees (2)

In de vorige blog heb ik mijn twijfels geuit over de 15.000 liter water die er verbruikt wordt voor 1 kg rundvlees. Vanwege de kringloop van water. Er gaat niet echt iets verloren maar water verplaatst zich van bodem naar lucht, van lucht naar bodem en van rivier naar zee etc. Toch blijft dit cijfer steeds weer opduiken. Tijd om er meer van te weten. De studie is te vinden via de volgende link.  http://www.waterfootprint.org/Reports/Hoekstra-Mekonnen-2012-WaterFootprint-of-Humanity.pdf
En wie de achtergrond van de berekeningen voor vlees wil bestuderen: http://www.waterfootprint.org/Reports/Report-48-WaterFootprint-AnimalProducts-Vol1.pdf.

In de studie wordt gezocht naar een methode om de impact van onze consumptie op watergebruik in de hele wereld te kwantificeren. Onze ecologische voetafdruk wordt daarmee weer een stuk helderder. In de studie wordt onderscheid gemaakt tussen groene-, blauwe en grijze water stromen. Groen is regenwater, blauw is oppervlaktewater en grondwater en grijs is een indicatieve! berekende hoeveelheid water die nodig is om vervuiling te verdunnen tot een acceptabel niveau. Van de 15.400 liter water per kg rundvlees is 93,5% regenwater (groen), ca 3,5% oppervlakte-, grond- en drinkwater (blauw) en 3% potentieel vervuild water. Of in liters: 14.400 liter regenwater, 550 liter oppervlakte-, grond- en drinkwater en 450 liter potentieel vervuild water. Voor 100% grazende dieren, die geen krachtvoer krijgen, is het aandeel groen nog groter en het aandeel grijs kleiner. En worden de watergebruikscijfers berekend  voor voedingstoffen ipv kilogrammen dan worden de verschillen tussen dierlijk en plantaardig soms weer heel anders.
Ik vind dit toch een andere perspectief dan de kreet: we verbruiken 15.000 liter water per kg rundvlees.

Natuurlijk betekent dat niet dat we met een gerust hart de vleesconsumptie kunnen laten stijgen. Willen we de beschikbare waterbronnen, ook regen, zo efficiënt mogelijk benutten dan is plantaardige productie aan te bevelen. Maar dat moet dan wel kunnen en dat hangt weer af van de lokale situatie. Overigens zijn er ook plantaardige producten die behoorlijk veel  blauw en grijs water nodig hebben, zoals noten en peulvruchten.

Raadselen van water en vlees.

Regelmatig verschijnen er van die alarmerende berichten over vleesproductie en waterverbruik. Vooral uit kringen van veganisten/vegetariers en dierenorganisaties. Daarin wordt niet gering opgeschept over hoeveel water er wel nodig is voor varkensvlees en rundvlees. Rundvlees spant de kroon met 15.000 liter per kg. Varkensvlees kost 6000 liter/kg, Kip 4300 liter/kg. Er zijn nog hogere cijfers in de roulatie. Maar de genoemde  kom je het meest tegen en komen van de Universiteit van Twente.
Overigens kost een kg peulvruchten volgens die studie ook 4000 liter water per kg. Niet eens zo veel minder dan kip en varken. Maar ik heb een ander probleem met deze cijfers. Ik heb altijd geleerd dat er watercycli zijn. Regionale en mondiale. Je kent het plaatje uit het aardrijkskunde boek wel. De wolk met regen, de rivier naar de zee, de verdamping en de vorming van wolken etc. In het echt is het natuurlijk complexer. Er wordt water opgenomen door planten en dieren. Het grootste deel wordt door die planten en dieren weer uitgescheiden via verdamping, zweten, poepen en piesen. Als wij mensen groenten eten nemen we een deel van het water op, maar ook scheiden we weer het meeste uit. Het verdampte water komt in de lucht en valt er elders weer uit. Het buiten uitgepieste water gaat de bodem in en komt via ondergrondse stromingen in afwateringssystemen of zakt door naar het grondwater. In dat proces vindt reiniging plaats en ergens kan het water weer opnieuw gebruikt worden. Water via rioolsystemen gaat na zuivering ook terug in het systeem.
En zo kan ik nog wel doorgaan met het beschrijven van allerlei onderdelen van de waterkringloop. Maar de conclusie is: opgebruiken of verbruiken van water bestaat niet.
Zijn er dan geen problemen? O jawel. De beschikbaarheid en de kwaliteit van water. Het kan voorkomen dat boeren zoveel water gebruiken dat het ten koste gaat van drinkwaterconsumptie van andere mensen. Het kan gebeuren dat er verzilting optreedt bij het irrigeren van de bodem. Het kan zijn dat er watervervuiling optreedt die vraagt om (kostbare) zuivering. Maar dit geldt eigenlijk net zo goed voor plantenteelt als voor veeteelt. Bestrijdingsmiddelen in de plantaardige landbouw vervuilen bijvoorbeeld het oppervlakte- en grondwater. Een deel daarvan is toe te schrijven aan de veeteelt maar een deel is rechtstreeks toe te schrijven aan plantaardige consumptie. En dan hebben we het nog niet gehad over het verschil tussen een beest dat in een stal met brok en mais wordt gevoerd of een dier dat buiten in een natuurgebied graast en uit een beek drinkt...

Kortom: die waterverbruikscijfers zijn onzin en het verbaast mij dat universitaire mensen toch zoiets publiceren.

Henny Vrienten is er geen van Morrison

Zondag j.l. was,-dank Henny Vrienten- even iets te zien over William Blake. De Engelse dichter, waarvan ik een gedicht bijna kan citeren. Het is mijn lijfgedicht, ik voel mij erin thuis als het ware. Dat is dankzij Van Morrison die een deel van het gedicht voordraagt op de LP Sense of Wonder (zoek die LP maar een op, de hoes is een van de lelijkste in zijn oeuvre, en dat zegt wat bij Van the Man).
Een hele stap van DoeMaar popliedjespoezie naar William Blake. Henny heeft zich duidelijk ontwikkeld, maar (met dank aan Jiskefet) het is er geen van Morrison.

Vooral de zin ""Wisdom is sold on the desolate market were none can come to buy"" is bloedmooi.
Probeer maar eens aan wijsheid te komen.....

Voor al die mensen die direct een etiketje plakken, voor hen die het goed hebben en makkelijk afgeven op anderen die het moeilijk hebben. Voor de salonsocialisten en salonliberalen, voor de onverdraagzamen en single-issue fanaten. Vul verder zelf maar in......

Lees dit een keer of twintig, minstens.

          William Blake

The Price of Experience

What is the price of Experience? Do men buy it for a song?
Or wisdom for a dance in the street? No it is bought with the price
Of all that man hath, his house, his wife, his children.
Wisdom is sold in the desolate market where none come to buy
And in the wither'd field where the farmer plows for bread in vain. It is an easy thing to triumph in the summer's sun
And in the vintage and to sing on the waggon loaded with corn.
It is an easy thing to talk of patience to the afflicted,
To speak the laws of prudence to the homeless wanderer
To listen to the hungry raven's cry in wintry season
When the red blood is fill'd with wine and with the marrow of lambs.
It is an easy thing to laugh at wrathful elements
To hear the dog howl at the wintry door, the ox in the slaughter house moan;
To see a god on every wind and a blessing on every blast
To hear sounds of love in the thunder storm that destroys our enemies' house;
To rejoice in the blight that covers his field, and the sickness that cuts off his children,
While our olive and vine sing and laugh round our door, and our children bring fruits and flowers
Then the groan and the dolor are quite forgotten, and the slave grinding at the mill
And the captive in chains and the poor in the prison and the soldier in the field
When the shatter'd bone hath laid him groaning among the happier dead
It is an easy thing to rejoice in the tents of prosperity;
Thus could I sing and thus rejoice: but it is not so with me....

Boerendochters gezocht en een oude boer

Dank EO, wederom een bron voor een stukje. Melk en Honing is de poging van de EO om ook wat garen te spinnen bij Boer zoekt Vrouw door dezelfde romantische boerenwereld te vermarkten. Eerder heb ik al heel hard moeten lachen om hun oproep voor kokende boerinnen. http://wievoedtdekuikensop.blogspot.nl/2012/01/wedstrijd-leuke-boerin-zijn-die-in-een.html

Ik heb niet naar het programma durven kijken, bang dat het nog erger is dan het schrijnende Boer zoekt Vrouw met o -koude rillingen-  Yvonne Jaspers die boeren altijd een octaaf hoger aanspreekt. Zoals velen dat plegen te doen bij babys. Maar goed blijkbaar was het succesvol genoeg om een volgend project te lanceren. Een nieuw format dus. En wederom krijg ik een uitnodiging. Ben dus nog niet van de adreslijst afgeflikkerd. Hier komt ie: citaat

“De Ideale Boerendochter”.


4 boerendochters uit alle delen van het land krijgen de kans om, o.a. op de boerderij van hun ouders, te laten zien wat ze in hun mars hebben. Zo krijgen ze klussen te doen en worden ze onderworpen aan een speelse “quiz” waarin allerlei boerenfeitjes en wetenswaardigheden aan de orde komen. De winnaar van de zoektocht naar “De Ideale Boerendochter” zal worden uitgeroepen door ‘de oudste boer van Nederland’.


Een oude wijze boer met een verweerd gezicht, waar wind, regen, zonneschijn en het harde werken hun sporen op hebben achtergelaten. Een flink accent is geen probleem. Bij voorkeur een boer die nog enigszins vitaal is, zelf af en toe nog actief is op de boerderij, en voor wie het geen probleem is om in augustus 1 dag ergens naar een boerderij te komen om zijn “Ideale Boerendochter” te kiezen.


Dit keer ga ik ons echt opgeven. Mijn vader is 80 plus, heeft een verweerd gezicht met sporen van hart- en vaatziekten, maar kan  net zo goed wind en zon zijn geweest. En anders schminken ze er toch nog wat bij. Hij praat vloeiend dialect, is gelovig - maar wel  in de prettige roomse variant- en wil best een paar boerenwijsheden in de camera slingeren. "Hoor je de koekoek 's avonds das tegen regen". (Hetgeen overigens betekent dat er regen komt, of niet.) En bij mooi weer kruipt hij nog weleens tussen de groenten in de moestuin om onkruiden te verwijderen.

Ik kan mij moeilijk voorstellen dat hij zich hiervoor zou lenen. Maar ja ik ga ervan uit dat hij een beloning krijgt na de verkiezing en dat hij de ideale boerendochter mee mag nemen om de koeien met de hand te melken op de boerderij van zijn zoon en dat ze met hem tijdens koude nachten  de bedstee mag delen. En dat zo'n Milner meisje met sproetjes 's zomers in een iets te geel zomerjurkje op blote voeten een mandje boterhammen komt brengen als de zoon op het land aan het werk is.

Dat soort dingen denk ik dan. Ik kan er ook niks aan doen. Maar verder ga ik niet.